Obrona obligatoryjna (notwendige Verteidigung) z § 140 StPO występuje m.in. przy rozprawie w pierwszej instancji przed Oberlandesgericht, Landgericht lub Schöffengericht, przy zarzucie Verbrechen, określonych decyzjach o pozbawieniu wolności oraz wtedy, gdy ciężar sprawy, jej złożoność lub niemożność samodzielnej obrony tego wymagają. Lista ustawowa jest szersza niż te przykłady. Obowiązek obrony nie zależy od zamożności podejrzanego lub oskarżonego (Beschuldigter); trzeba odróżnić ustanowienie obrońcy od końcowego rozliczenia jego kosztów.
Verbrechen oznacza czyn zagrożony w ustawowym typie karą pozbawienia wolności o dolnej granicy co najmniej roku (§ 12 StGB), a nie po prostu spodziewaną w konkretnej sprawie karę jednego roku. Także przy Vergehen może być wymagana obrona. Jeśli nie zachodzi obrona obligatoryjna, oskarżony nadal może korzystać z wybranego adwokata.
Obrońca może wystąpić o dostęp do akt na zasadach § 147 StPO. Oskarżony bez obrońcy również ma prawo dostępu na warunkach ust. 4, z ustawowymi ograniczeniami. Umorzenie lub porozumienie procesowe wymaga właściwej podstawy i nie może być obiecywane jako rutynowy „nieformalny układ”. Decyzja o wyjaśnieniach powinna uwzględniać materiał sprawy i prawo do milczenia.
Jeśli zostaną Państwo oskarżeni o popełnienie przestępstwa, należy umówić się na wizytę w naszej polskojęzycznej kancelarii prawnej w Niemczech.
Aktualizacja: 2 października 2026 r. Poniższe źródła odnoszą się do omówionych zasad; ocena konkretnej sprawy wymaga jej dokumentów.
Podstawy prawne i źródła: § 140 StPO; § 147 StPO; § 12 StGB.
Weryfikacja wskazanych zagadnień: 3 października 2026 r. Źródła: § 140 StPO: notwendige Verteidigung.