Wypowiedzenie umowy pracy w Niemczech

Spis treści:

  1. Wprowadzenie
  2. Niemieckie umowy o pracę – złożenie wypowiedzenia
  3. Wypowiedzenie umowy o pracę po niemiecku – okresy wypowiedzeń
  4. Wypowiedzenie umowy o pracę w Niemczech – umowa na okres próbny
  5. Niemieckie prawo pracy – wypowiedzenie umowy na czas określony
  6. Niemieckie umowy o pracę – wypowiedzenie nadzwyczajne

Wprowadzenie

Wypowiedzenie jest jednostronną czynnością prawną, której dokonanie rozwiązuje stosunek pracy. Jego skuteczność nie jest zależna od zgody pracownika i pracodawcy – pracownik bądź pracodawca podejmuje autonomiczną decyzję i to ona staje się powodem ustania stosunku prawnego. Aby uchronić obydwie strony stosunku pracy przed nagłymi skutkami takiej decyzji, przepisy prawne przewidują tzw. okresy wypowiedzeń. Wskazują one na to, po jakim czasie od wypowiedzenia nastąpi rozwiązanie stosunku prawnego. W poszczególnych systemach prawnych regulacje dotyczące wypowiedzenia nieznacznie się różnią. Z artykułu dowiesz się, czym charakteryzuje się wypowiedzenie umowy o pracę w Niemczech.

Niemieckie umowy o pracę – złożenie wypowiedzenia

Niemieckie prawo pracy nakazuje, by wypowiedzenie stosunku prawnego było sporządzone w formie pisemnej – w przeciwnym razie nie wywrze ono skutków prawnych. Wykluczone jest przy tym złożenie wypowiedzenia w formie elektronicznej. Na obydwie kwestie wskazuje § 623 niemieckiego kodeksu cywilnego (Bürgerliches Gesetzbuch, dalej: BGB). Wypowiedzenie uznaje się za złożone wówczas, gdy pismo dotrze do tej strony umowy, wobec której wypowiada się umowę. Jeśli pracownik bądź pracodawca wręczy wypowiedzenie drugiej stronie osobiście, okres wypowiedzenia biegnie od momentu wręczenia. Jeśli jednak osoba zdecyduje się skorzystać z usług poczty, wówczas dla określenia momentu rozpoczęcia biegu okresu wypowiedzenia decydujący jest moment, w którym adresat otrzymałby wypowiedzenie w normalnych okolicznościach.

Wypowiedzenie umowy o pracę po niemiecku – okresy wypowiedzeń

Jak wskazuje § 623 ust. 1 BGB, ustawowy okres wypowiedzenia stosunku pracy Niemczech wynosi 4 tygodnie do 15. dnia lub do końca każdego miesiąca kalendarzowego. W myśl ogólnej zasady funkcjonującej w prawie niemieckim długość okresu wypowiedzenia zależy od czasu zatrudnienia pracownika – im dłużej pracownik jest zatrudniony, tym okres wypowiedzenia jest dłuższy. W umowie o pracę można przewidzieć dłuższe okresy o pracę niż te wskazane w ustawie cywilnej – nie można ich jednakże mocą postanowień umownych skrócić. Przepis § 623 ust. 1 przewiduje następujące okresy wypowiedzeń:

  • czas zatrudnienia przekraczający 2 lata – okres wypowiedzenia to 1 miesiąc,
  • czas zatrudnienia przekraczający 5 lat – okres wypowiedzenia to 2 miesiące,
  • czas zatrudnienia przekraczający 8 lat – okres wypowiedzenia to 3 miesiące,
  • czas zatrudnienia przekraczający 10 lat – okres wypowiedzenia to 4 miesiące,
  • czas zatrudnienia przekraczający 12 lat – okres wypowiedzenia to 5 miesięcy,
  • czas zatrudnienia przekraczający 15 lat – okres wypowiedzenia to 6 miesięcy,
  • czas zatrudnienia przekraczający 20 lat – okres wypowiedzenia to 7 miesięcy.

Wypowiedzenie umowy o pracę w Niemczech – umowa na okres próbny

Okres próbny trwa przez pierwsze sześć miesięcy pracy od momentu zatrudnienia. W jego trakcie pracownik bądź pracodawca może rozwiązać stosunek prawny, zachowując dwutygodniowy okres wypowiedzenia (§ 623 ust. 3 BGB). Ze względu na skrócenie okresu wypowiedzenia pozycja strony, wobec której wypowiada się umowę o pracę, zostaje osłabiona – musi ona liczyć się z tym, że ustanie stosunku prawnego, może nastąpić w dość krótkim czasie.

Niemieckie prawo pracy – wypowiedzenie umowy na czas określony

Należy mieć na uwadze, że powyższe uwagi dotyczące okresów wypowiedzenia dotyczą wyłącznie umów zawartych na czas nieokreślony. W umowie o pracę można jednak postanowić, że stosunek prawny zakończy się po upływie określonego terminu. W przypadku umów o pracę zawartych na czas określony wypowiedzenie umowy o pracę w Niemczech może nastąpić wyłącznie za pomocą wypowiedzenia w trybie nadzwyczajnym.

Niemieckie umowy o pracę – wypowiedzenie nadzwyczajne

Zgodnie z § 626 ust. 1 BGB stosunek prawny między pracownikiem a pracodawcą można wypowiedzieć w trybie nadzwyczajnym. Warunkiem skorzystania z tej instytucji niemieckiego prawa cywilnego jest występowanie ważnego powodu, który decyduje o tym, że kontynuowanie stosunku pracy jest w danym przypadku niemożliwe. W doktrynie przyjmuje się, że za ważny powód wypowiedzenia uznać należy np. niewypłacanie pracownikowi wynagrodzenia, zakłócanie porządku w zakładzie pracy czy rozpowszechnienie tajemnic przedsiębiorstwa. Katalog ważnych powodów uprawniających do wypowiedzenia w trybie nadzwyczajnym jest otwarty. W przypadku skorzystania z wypowiedzenia tego rodzaju osoba, wobec której wypowiada się umowę, może zażądać jego uzasadnienia. Wówczas wypowiadający ma obowiązek podać powody wypowiedzenia. Podanie powodu wypowiedzenia jest natomiast konieczne w przypadku stosunku kształcenia zawodowego.