Zwolnienie z pracy a koronawirus – praca w Niemczech

Artykuł powstał w związku z pandemią. Obecnie przy wypowiedzeniu i chorobie trzeba stosować aktualne ogólne przepisy oraz ewentualne konkretne regulacje branżowe. Samo powołanie się na „koronawirusa” nie zapewnia pracodawcy szczególnego prawa zwalniania.

Zwolnienia z pracy z powodu koronawirusa są możliwe? Jak jest podstawa prawna?

Historyczne ograniczenia pandemiczne nie stanowią dzisiejszej ogólnej podstawy wypowiedzenia. Przyczyny ekonomiczne, osobiste i związane z zachowaniem bada się według właściwych ustaw, a prawidłowość formy i terminów pozostaje odrębną kwestią.

Czy można zwolnić pracownika na chorobowym? Wypowiedzenie a L4 w prawie niemieckim

To, czy zwolnienie z pracy jest bezpodstawne, również w czasach pandemii SARS-CoV-2, określa ustawa o ochronie przed wypowiedzeniem (niem. Kündigungsschutzgesetz). Dzięki niej pracownicy są chronieni przed nielegalnymi praktykami przełożonych. Należy mieć jednak na uwadze, że prawo niemieckie dopuszcza wypowiedzenie umowy o pracę osobie chorej przebywającej aktualnie na L4. Aby jednak do tego doszło, muszą być spełnione określone warunki, inaczej działania pracodawcy będą bezpodstawne i można wnieść do sądu pracy pozew.

Kiedy można zwolnić pracownika? Wypowiedzenie musi mieć stosowne podstawy

Ogólna ochrona KSchG działa zasadniczo po ponad sześciu miesiącach nieprzerwanego zatrudnienia w zakładzie objętym § 23 KSchG — zwykle z więcej niż dziesięcioma pracownikami w ustawowym przeliczeniu. Uwzględnia się części etatu i reguły przejściowe. Poza tym zakresem nadal obowiązują m.in. forma pisemna i szczególne zakazy wypowiedzenia. W zakresie KSchG rozróżnia się następujące podstawy:

• powody osobiste: przy chorobie wymagane są m.in. negatywna prognoza, istotne obciążenie zakładu i proporcjonalność; sama nieobecność lub koszt nie wystarczają,
• zachowaniem pracownika. Jeśli chodzi o obecną sytuację pandemiczną, to do tej kategorii należy m.in. brak przychodzenia do pracy z obawy o zarażenie się koronawirusem.
• przyczyny zakładowe: trzeba zbadać trwały brak możliwości zatrudnienia, alternatywy oraz wymaganą selekcję społeczną; czasowe ograniczenie działalności nie uzasadnia automatycznie zwolnienia.

Kogo nie można zwolnić na L4? Są wyjątki!

W ustawodawstwie niemieckim istnieje kilka grup osób, które podlegają szczególnej ochronie przed zwolnieniem, także złożeniem wypowiedzenia w czasie przebywania na zwolnieniu chorobowym L4. Są to przede wszystkim kobiety w ciąży oraz matki do czterech miesięcy po porodzie. Również osoby niepełnosprawne objęte są innymi przepisami.

Kurzarbeit, czyli praca w niepełnym wymiarze godzin

W dobie pandemii koronowirusa wiele firm decyduje się na wprowadzenie skróconego czasu pracy (niem. Kurzarbeit) zamiast wręczania wypowiedzeń i masowych zwolnień. Dzięki temu, w określonych przypadkach, np. mniejszej ilości zleceń, zakład nie jest zamykany. W takiej sytuacji pracownicy mają prawo do uzyskania świadczenia z tytułu pracy w niepełnym wymiarze godzin. Wynosi ono 60% podstawy utraconego wynagrodzenia netto, w przypadku rodzin z dzieckiem 67%.

Prawo do zachowania wynagrodzenia w czasie L4

Przy spełnieniu EFZG pracodawca kontynuuje wynagrodzenie zasadniczo do sześciu tygodni po czterotygodniowym okresie wyczekiwania. Dalsze Krankengeld w ustawowym ubezpieczeniu zdrowotnym wynosi zasadniczo 70% właściwego wynagrodzenia brutto, nie więcej niż 90% netto, z uwzględnieniem ustawowych granic i potrąceń. Nie jest to 70% netto. Przy chorobie w Polsce obowiązują dodatkowe zgłoszenia i procedury dowodowe; polskie e-ZLA nie zastępuje automatycznie niemieckiego eAU.

Bezpodstawne zwolnienie z pracy na L4 – co robić?

Także wypowiedzenie podczas choroby wymaga szybkiej kontroli. Pozew składa się co do zasady w ciągu trzech tygodni od doręczenia pisemnego wypowiedzenia. Przy przyczynie chorobowej w zakresie KSchG nie wystarcza samo powołanie się na koszty: potrzebna jest pełna ocena prognozy, obciążeń, alternatyw i proporcjonalności.